భారత రాజ్యాంగ పరిరక్షణలో కీలక మలుపుగా, సుప్రీంకోర్టు రాహుల్ గాంధీపై నమోదైన ద్వేష ప్రసంగ కేసును సోమవారం కొట్టివేసింది. వీర్ సావర్కర్పై చేసిన వ్యాఖ్యలకు సంబంధించి లక్నో కోర్టు జారీ చేసిన సమన్లు, క్రిమినల్ మాననష్ట ఫిర్యాదును సర్వోన్నత న్యాయస్థానం రద్దు చేసింది. ఈ తీర్పుతో కాంగ్రెస్ నేతకు ఊరట లభించింది.
విచారణ సందర్భంగా న్యాయమూర్తులు వ్యాఖ్యల సందర్భాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. సావర్కర్పై చేసిన వ్యాఖ్యలు ద్వేషాన్ని రెచ్చగొట్టేవిగా పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. దీంతో దిగువ కోర్టు ఆదేశాలు చట్టబద్ధత కోల్పోయాయని స్పష్టం చేసింది. ఈ కేసులో రాహుల్ గాంధీపై ఎలాంటి నేరపూరిత ఆరోపణలు నిలబడవని తీర్పులో పేర్కొంది.
ఇదే సందర్భంలో, ప్రముఖ కమెడియన్ సామయ్ రైనాపై నమోదైన అన్ని ఎఫ్ఐఆర్లను కూడా సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది. వికలాంగులపై చేసిన వ్యాఖ్యలకు సంబంధించి ఆయనతో పాటు ఇతరులపై నమోదైన కేసులను కూడా కొట్టివేసింది. ఉచిత వ్యక్తీకరణ హక్కు పరిధిలోకి వచ్చే అంశాలపై కేసులు నమోదు చేయడం సరికాదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
ఈ రెండు తీర్పుల ద్వారా న్యాయవ్యవస్థ ప్రసంగ స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యతనిచ్చిందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. రాజకీయ ప్రత్యర్థులపై పగ తీర్చుకునేందుకు చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయకూడదన్న సూచనను కూడా ఈ తీర్పులు ఇస్తున్నాయి. రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యలు చారిత్రక వ్యక్తిపై విమర్శగా మాత్రమే పరిగణించాలని, వాటిని నేరంగా మార్చడం సరికాదని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.
