దక్షిణ భారత సినీ సంగీతాన్ని ఆరు దశాబ్దాల పాటు తన స్వర మాధుర్యంతో ఏలిన గానకోకిల శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి జానకి జీవితం ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం. సుమారు 48 వేల పాటలను దాదాపు ఇరవై భాషల్లో పాడిన ఆమె ఒక జీవన చరిత్ర. 1938 ఏప్రిల్ 23న గుంటూరు జిల్లాలో పుట్టి, ప్రకృతి ప్రసాదించిన గొంతుతో ఎలాంటి ఫార్మల్ ట్రైనింగ్ లేకుండానే సంగీతాన్ని శాసించారు. చెన్నైలో ఏవీఎమ్ స్టూడియోస్ ఆమెను ప్రోత్సహించడంతో 1957లో ‘విధియిన్ విలయట్టు’ సినిమాతో ఆమె కెరీర్ స్టార్ట్ అయింది.
శాస్త్రీయ సంగీతం నుంచి జానపదం, పాశ్చాత్య సంగీతం వరకు అన్ని ప్రక్రియల్లో గానకోకిల శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి జానకి ప్రత్యేకత చాటుకున్నారు. తెలుగులో ‘పదహారేళ్ల వయసు’, ‘శంకరాభరణం’, తమిళంలో ‘16 వయదినిలే’ లాంటి క్లాసిక్ సినిమాల్లో ఆమె పాటలు శాశ్వతంగా నిలిచిపోయాయి. ఆమె నాలుగుసార్లు నేషనల్ అవార్డు మరియు ముప్పైకి పైగా స్టేట్ అవార్డులు అందుకున్నారు. సింపుల్, నిరాడంబర వ్యక్తిత్వంతో ఆమె పేరుకు తగ్గట్టు పద్మభూషణ్ను తిరస్కరించి ఆత్మగౌరవాన్ని చాటుకున్నారు.
ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంతో ఆమె స్వర కెమిస్ట్రీ దక్షిణ భారత సంగీతంలో ఒక స్వర్ణయుగాన్ని తీసుకొచ్చింది. ఇళయరాజా, ఎ.ఆర్. రెహమాన్ వంటి దిగ్గజ సంగీత దర్శకులతో కలిసి గానకోకిల శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి జానకి అద్భుతమైన పాటలు పాడారు. ముఖ్యంగా ఆమె వైవిధ్యమైన గాత్ర శైలికి అద్దం పడతాయి. ఒకేరోజు పిల్లల గొంతు నుంచి వృద్ధురాలి భావాల వరకు ఆమె పాడడం ఒక కళ. ఆమె పాడిన ప్రతి పాట ఒక భావాన్ని సజీవం చేసేది.
2016లో తనకు తానే విరమణ ప్రకటించుకున్న గానకోకిల స్వరం భారతీయ సంగీత చరిత్రలో ఒక సువర్ణాధ్యాయం. g వయసు పెరిగిందని తన గొంతు నాణ్యత తగ్గకముందే గౌరవప్రదంగా వైదొలిగారు. ఆమె స్వరం శాశ్వతంగా గుండెల్లో నిలిచిపోతుంది. సంగీత సంస్కృతిని తరతరాలకు అందించిన గానకోకిల శిష్ట్లా శ్రీరామమూర్తి జానకి జీవితం ప్రతి కళాకారునికి స్ఫూర్తిదాయకం.
