అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ చేసిన రహస్య విమాన ప్రయాణం ఇప్పుడు మరోసారి చర్చనీయాంశమైంది. ముంబై నుంచి ఇస్లామాబాద్ వరకు ఆయన చేసిన ఆ సీక్రెట్ జర్నీ, భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు అత్యధిక స్థాయిలో ఉన్న సమయంలో జరిగింది. సాధారణ దౌత్య నిబంధనలకు భిన్నంగా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం అప్పట్లో తీవ్ర దుమారం రేపింది. ట్రంప్ టర్కీ ప్రయాణం ఈ పాత విషయాన్ని మళ్లీ వెలుగులోకి తెచ్చింది.
బిల్ క్లింటన్ ముంబై-ఇస్లామాబాద్ సీక్రెట్ ఫ్లైట్ జర్నీ పూర్తిగా గోప్యంగా జరిపారు. ఆ సమయంలో భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఈ ప్రయాణ వివరాలను ఎవరికీ తెలియనివ్వలేదు. అత్యంత కట్టుదిట్టమైన భద్రతా ఏర్పాట్ల మధ్య ఆయన నేరుగా పాకిస్తాన్ రాజధానికి చేరుకున్నారు. దక్షిణాసియా దౌత్య చరిత్రలో ఇది ఓ మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. రాష్ట్రపతుల రహస్య ప్రయాణాలు ఎంత సున్నితమైనవో, వాటి వెనుక ఎంత లోతైన వ్యూహాలు ఉంటాయో ఈ ఘటన రుజువు చేస్తుంది.
ఇరు దేశాల మధ్య అపార్థాలను తగ్గించడానికి, శాంతి చర్చలకు బాటలు వేయడానికి బిల్ క్లింటన్ ఈ సాహసోపేత నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అప్పటి పాకిస్తాన్ నాయకత్వంతో మాట్లాడటానికి ఇది ఉపయోగపడిందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ Secret Flight Journey Politics తర్వాతనే కొన్ని దౌత్య చర్చల్లో పురోగతి కనిపించిందని చెబుతారు. ఒక ప్రెసిడెంట్, కేవలం దౌత్య ప్రోటోకాల్ను పక్కన పెట్టి, ఇంతటి రిస్కీ స్టెప్ తీసుకోవడం చాలా అరుదు. ఈ విషయం బయటికి రావడానికి చాలా కాలం పట్టింది.
మొత్తంమీద, బిల్ క్లింటన్ రహస్య విమాన ప్రయాణం అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఓ కీలక ఘట్టం. ట్రంప్ టర్కీ ప్రయాణం కూడా ఇదే తరహాలో ఉండటం యాదృచ్చికం కాదని భావిస్తున్నారు. రాష్ట్రపతుల ప్రయాణాల్లో భద్రతా ప్రోటోకాల్స్ ఎంత కీలకమో, వాటి రాజకీయ ప్రభావం ఎంతటి సున్నితమైనదో ఈ రెండు ఘటనలు తేటతెల్లం చేస్తున్నాయి. దక్షిణాసియా శాంతి కోసం క్లింటన్ చేసిన ఈ ప్రయత్నం ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయేలా ఉంది.
